Μακροχρόνιος θηλασμός

Με απασχολεί τελευταία το θέμα του μακροχρόνιου θηλασμού. Δεν ξέρω αν και κατά πόσον είμαι έτοιμη να δεχθώ την κατακραυγή του να θηλάζω ένα νήπιο άνω του έτους. Ήδη ακόμα κι αυτοί που ενθουσιάζονταν που θηλάζω έχουν αρχίσει να μου ρίχνουν λοξές ματιές που ο σκίου είναι 9 μηνών και δεν έχει πάρει ξένο γάλα. Πάντα υπήρχαν δύσπιστοι, κακεντρεχή σχόλια ακούω για το θηλασμό από τότε που σαράντισε, τώρα όμως γίνονται ακόμα περισσότεροι.

Διαβάζω ιατρικές μελέτες αλλά και τη σύσταση του παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Τα βρέφη πρέπει να θηλάζουν ως τα δυο έτη κι έπειτα ο θηλασμός συνεχίζει να είναι χρήσιμος αλλά όχι απαραίτητος ως τα 7 έτη!! Οι οδηγίες είναι σαφείς, μέχρι δυο χρονών τα βρέφη πρέπει να θηλάζουν, όχι απλά μπορούν, πρέπει. Πώς θηλάζεις όμως ένα νήπιο που τρώει μπριζόλα; Να μου πεις με τον ίδιο τρόπο που θηλάζεις ένα παιδί που τρώει λιωμένο μοσχάρι και κοτόπουλο. Εμένα άλλο με απασχολεί, η ομιλία. Κάποια στιγμή το παιδί μπορεί να σου ζητάει γάλα. Και θα σου ζητάει τα στήθη σου. Από την μια αυτό είναι η ύψιστη μαμαδίστικη καταξίωση. Από την άλλη μου φαίνεται κάπως άβολο.

Η οικογένεια μου έχει βεβαρημένο ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη, μια σπάνια μορφή κληρονομούμενου ινσουλινοεξαρτώμενου νεανικού από την πλευρά της μητέρας που φαίνεται πως εκδηλώνεται στα 3/4 των μελών της οικογένειας και ιστορικό διαβήτη τύπου ΙΙ από την πλευρά του πατέρα μου. Τόσο εγώ λοιπόν, όσο και οι όποιοι μελλοντικοί απόγονοι μπορεί να είναι διαβητικοί με πιθανότητες πολύ μεγαλύτερες του μέσου όρου. Ο θηλασμός προστατεύει. Προστατεύει εμένα, που έκανα διαβήτη κύησης από το να πάθω διαβήτη τύπου ΙΙ, προστατεύει το μωρό μου από το να πάθει διαβήτη τύπου Ι και ΙΙ. Όσες περισσότερες σταγόνες γάλα, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες, ο ενδοκρινολόγος ήταν σαφής. Το ίδιο και οι παιδίατροι.

Πέρα από τα ειδικά οφέλη, ο μακροχρόνιος θηλασμός προσφέρει αντισώματα, απομακρύνει την πιθανότητα παχυσαρκίας, αυξάνει το IQ (αυτό το τελευταίο δεν το χρειαζόμαστε, είμαστε όλοι άτομα υψηλής ευφυΐας...). Με βοήθησε να χάσω άκοπα τα κιλά της γέννας, με προστατεύει από τον καρκίνο του μαστού, από μελλοντική παχυσαρκία, κ.α. Και φυσικά προσφέρει συναισθηματική σταθερότητα, στο παιδί και στη μητέρα, ανεκτίμητη.

Μέσα μου όμως ξέρω πως αν τον θηλάσω πάνω από το έτος θα βρω αντιδράσεις. Ο άντρας μου λέει άσε τον να απογαλακτιστεί μόνος. Κι αν δεν θέλει; Κι αν απογαλακτιστεί στα 5; Ξέρω πως τα περισσότερα μωρά κάποια στιγμή από τον 10ο μέχρι τον 24ο μήνα αποφασίζουν να απογαλακτιστούν μόνα τους. Ο θηλασμός όχι μόνο δε μου κοστίζει σε κανένα επίπεδο, αλλά θα μου λείψει αφάνταστα. Ο περιορισμός κάθε βράδυ, κάθε πρωί, κάθε μεσημέρι να είσαι εκεί μου αρέσει- δυο σινεμά παραπάνω θα τα πάω όταν απογαλακτιστεί, δεν έγινε και τίποτα. Η εικόνα όμως του νηπίου που θηλάζει είναι τόσο μη οικεία

Και συνεχίζω να ρωτάω τις μανούλες μόλις βγήκαν από το μαιευτήριο που έρχονται να αγοράσουν γάζες, "θηλάζεις;" και συνεχίζουν να απαντάνε "Όχι, δεν είχα γάλα". Δεν είχε γάλα και το βρέφος είναι 8 ημερών και βγήκε από το νοσοκομείο με το χάπι του απογαλακτισμού ήδη συνταγογραφημένο. Είχε γάλα, απλά δεν το έδωσε στο παιδί της. Γιατί η εικόνα που έχει είναι να ταΐζει με μπιμπερό. Η εικόνα του θηλασμού είναι μη οικεία. Κι εγώ όταν έμεινα έγκυος μπιμπερό είχα στο μυαλό μου. Μετά διάβασα, ενημερώθηκα, είδα. Και τώρα ο θηλασμός είναι η μόνη εικόνα που έχω. Τώρα που το σκέφτομαι ο θηλασμός ενός μωρού που πίνει όλα τα άλλα υγρά από το ποτηράκι δε μου φαίνεται καθόλου ξένος. Είναι η καθημερινότητα μου και τη ζω ήδη.

Παιδικά καθισματάκια

Δυο βρέφη νοσηλεύονται στο νοσοκομείο με βαριές ενδοκρανιακές κακώσεις. Δυο βρέφη που βρέθηκαν σε ένα τροχαίο ατύχημα και είχαν την ατυχία να μην είναι σφιχτά δεμένα σε παιδικά καθισματάκια. Πιθανώς να τα είχαν αγκαλιά, είναι μόλις 6 μηνών εξάλλου, μπορεί να κλάψουν στο καθισματάκι. Καλύτερα η μαμά να τα χρησιμοποιήσει ως αερόσακους. Δυο βρέφη παλεύουν για τη ζωή τους γιατί κάποιος ήθελε να τα κάνει αγκαλιά, μέσα στο αυτοκίνητο.

Μάλωσα με τους δικούς μου για να βγει ο σκιουράκος με καθισματάκι κι όχι με πορτ μπεμπέ από το μαιευτήριο. Κάθε φορά που βλέπω μάνα με μικρό ή μεγάλο παιδάκι αγκαλιά στο μπροστινό κάθισμα θέλω να τη νουθετήσω. Θέλω και να τη βρίσω. Ναι, τόσο απόλυτη είμαι.

Μεγάλωσα σε μια κουλτούρα ελευθερίας στο αυτοκίνητο. Η μαμά μου στις μεγάλες διαδρομές έβγαζε τα πατουσάκια της και τα ακουμπούσε στο παρ μπριζ, χωρίς ζώνη εννοείται. Εγώ ήμουν ξαπλωμένη ανάποδα με τα πόδια στο πίσω τζάμι ως παιδί στο αμάξι. Δεν έπαθα τίποτα. Χιλιάδες παιδία ταξιδεύουν στην αγκαλία της μαμάς τους ή στο πίσω κάθισμα χωρίς ζώνη, χωρίς καθισματάκι, χωρίς τίποτα και δεν παθαίνουν τίποτα. Ένα όμως θα πάθει. Αυτό το ένα εύχομαι να μην είναι το δικό μου. Γι’ αυτό χρησιμοποιώ πάντα καθισματάκι, δένομαι πάντα με ζώνη, είτε ως οδηγός είτε ως συνοδηγός, είτε στο πίσω κάθισμα ως συνοδός σκίουρου. Κι εύχομαι για το καλύτερο. Γιατί μερικά ατυχήματα, όπως κι αν είσαι δεμένος, είναι μοιραία. Σε κάποια άλλα όμως, έχουν σημασία οι επιλογές σου.

Μια.... άθρησκη βάφτιση

Λοιπόν, δεν είμαι θρησκευόμενη. Αυτό είναι μια συνειδητή επιλογή μετά από προσωπικό ψάξιμο. Αν χαρακτήριζα κάπως τον εαυτό μου θα ήταν άθρησκη. Αν μη τι άλλο δεν με ικανοποιεί η ιδέα ενός ενδιάμεσου που θέτει αυθαίρετα κανόνες στην επικοινωνία με ένα ανώτερο ον. Μέχρι τώρα δεν αντιμετώπιζα κανένα πρόβλημα με αυτό. Το να πηγαίνω για πέντε λεπτά στην εκκλησία στην Ανάσταση και μετά να τσουγγρίζω κόκκινα αυγά ποτέ δε με ενόχλησε- μου αρέσει και η μαγειρίτσα. Την πρώτη ψυχρολουσία την έφαγα στο γάμο. Θρησκευτικός, ο πατέρας μου έχει δυο εμφράγματα και έναν απινιδωτή,  με φανφάρες και χορούς. Τα νυφικά δεν τα γουστάρω, τους χορούς με κλαρίνα ούτε, να ντυθώ νυφούλα δεν ονειρευόμουνα ποτέ. Το έκανα κι αυτό, αν και ο παπάς με βάραγε με το Ευαγγέλιο στο μέτωπο, γιατί δεν το φιλούσα.

Ως εδώ οριακά καλά, ίσως και κάπως ευτράπελα. Όταν όμως προέκυψε το παιδί, κατάλαβα πως θέλω να το μεγαλώσω με τις δικές μου αρχές, τη δική μου καθοδήγηση, τα δικά μου πιστεύω. Κι αυτά είναι μακριά από την εκκλησία, την κουλτούρα της, μακριά από το κακό το μάτι και τις βασκανίες. Και τα πράγματα δυσκόλεψαν. Δεν πήρα την "ευχή", δεν έβαλα ματάκια κι άλλα συναφή στην κούνια. Οι μητέρες μας, και από τις δυο πλευρές άφρισαν. Δεν ήθελα να βαφτίσω το παιδί μου, σεβόμενη και τον εαυτό μου και αυτούς που πιστεύουν. Δεν θα ήταν κοροϊδία για την εκκλησία, για μένα για τον άντρα μου, για το παιδί μας;

Τελικά κατάλαβα ένα πράγμα, πως αν ήθελα να μεγαλώσω το παιδί μου όπως θέλω εγώ, έπρεπε να ενδώσω. Το βαφτίσαμε κι είδα τη βάφτιση σα μια γιορτή για το καινούργιο μέλος της οικογένειας μας. Δεν αγχώθηκα, δεν τρόμαξα. Λίγο σα θέατρο μου φάνηκε. Κακώς.

Κρατάω το χαρτί της βάφτισης στο χέρι- το παιδί μου έχει όνομα από την πρώτη ώρα, δεν θα περίμενα τη βάφτιση για να κάνω την ονοματοδοσία- και ξέρω πως δεν θα το πάω στο ληξιαρχείο. Γιατί πολύ απλά ως να μεγαλώσει και να μπορεί να πάρει μόνο του την απόφαση το παιδί μας θα είναι ό,τι κι εμείς. Άθρησκο.

Ξέρω πως έρχονται κι άλλα. Η θρησκευτική ονομαστική του γιορτή, τα Χριστούγεννα, το Πάσχα. Το παιδί μου δε θα στερηθεί τη χαρά της γιορτής, κάθε άλλο. Απλά θα εστιάσουμε στο κοινωνικό και όχι στο θρησκευτικό κομμάτι. Κανείς δε θα θέλει να καταργηθούν τα Χριστούγεννα, ειδικά τα παιδιά. Γιατί να του λείψουν, οι αργίες είναι όμορφες για όλους, το ίδιο και τα παραμύθια. Έμαθα πια πως μερικές φορές η μερική υπαναχώρηση είναι η αρχή της νίκης.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

Χθες το μεσημέρι γυρίζοντας από τη δουλειά έκανε μια ζέστη διαολεμένη. Φορούσα το φορεματάκι με το οποίο βγήκα από το μαιευτήριο. Κι όλο είχα την αίσθηση πως είμαι στο πίσω κάθισμα και δίπλα μου είναι ένας σκίουρος μικρός και νεογέννητος.

Βγήκαμε σχεδόν αναπάντεχα από το μαιευτήριο. Ο μικρούλης είχε ίκτερο, είχε μείνει ήδη μια μέρα να κάνει σολάριουμ με τα γυαλάκια του στη λάμπα και το πρωί μας έλεγαν πως με αυτές τις τιμές δεν μας αφήνουν. Εγώ μέσα στα νεύρα και τα κλάματα, το σπίτι ανέτοιμο, ο Βασίλης απλά με το καθισματάκι ξεχασμένο στο πορτ μπαγκάζ, 2 η ώρα το μεσημέρι ο ίκτερος είχε πέσει. Απίστευτο!!!

Ο άντρας μου έκανε σπριντ για να προλάβει το λογιστήριο του ευαγούς ιδρύματος ανοιχτό, εγώ άυπνη εντελώς έμεινα με όλα τα συμπεθέρια να ετοιμάσουμε το μικροσκοπικό πλασματάκι. Ήταν Φλεβάρης, του είχα πάρει χοντρό φορμάκι, φόρμα εξόδου, κουβέρτες μάλλινες.

Μόλις μπήκαμε στο αυτοκίνητο συνειδητοποίησα, α. πως ζεσταινόμουν αφόρητα, ο καιρός ήταν καλοκαιρινός, κι έτσι τον άφησα με ένα σεντονάκι β. πως δεν είχαμε πάρει την κουκούλα για το κάθισμα μαζί. Φορούσα το φορεματάκι που φορούσα και χθες και είχα σκάσει. Πέρασα όλη τη διαδρομή με μια πικέ κουβερτούλα πάνω στο καθισματάκι για σκίαστρο και με ένα φόβο απίστευτο. Τόσες μέρες δεν ήθελα τίποτα άλλο παρά να φύγουμε από το φρικτό ευαγές ίδρυμα και να πάμε το μικρούλι σπίτι του. Τώρα είχα χεστεί επάνω μου.

Ο σκίουρος κοιμήθηκε στη διαδρομή. Τον ανεβάσαμε με το καθισματάκι επάνω, τον βάλαμε στη μέση του μεγάλου κρεβατιού, ήταν κοντά 5 το απόγευμα. Και φάγαμε στα μουγκά ντελίβερι στο διπλανό δωμάτιο. Μην του μυρίσει το φαγητό, μην ξυπνήσει και δεν τον ακούσουμε.

Δεν έχω μνήμη από την πρώτη νύχτα, ούτε από τις επόμενες που ακολούθησαν, ξέρω πως ήταν άυπνες με θηλασμούς και κολικούς. Αλλά δεν έχω εικόνα. Η εικόνα πάντως των δυο μας να τρώμε σε μια άδεια παιδική κρεβατοκάμαρα ντελίβερι κι ένα μικρό μωρό να κοιμάται πάνω στο καθισματάκι του, στη μέση του διπλού κρεβατιού στην δική μας κρεβατοκάμαρα είναι βαθιά χαραγμένη στη μνήμη μου και δε φεύγει.

Ηρωίδες της καθημερινότητας

Μέχρι τώρα θαύμαζα τις γυναίκες που έχουν "ειδικά" παιδία κι αντέχουν, αλλά στην πραγματικότητα δεν τις κατανοούσα. Θεωρούσα ηρωίδες τις μητέρες παιδιών με νοητική στέρηση, όμως δεν ήμουν σίγουρη αν θα μπορούσα εγώ προσωπικά να ανταπεξέλθω σε μια τέτοια κατάσταση. Τώρα έχω αλλάξει.

Ένα μωρό, ένα νεογέννητο μωρό, δε μπορεί να αποκριθεί σχεδόν καθόλου σε αυτά που του λες και σε αυτά που κάνεις γι' αυτό, κι όμως καμία μητέρα, όσο κουρασμένη κι αν είναι, δεν θα διανοούνταν να το εγκαταλείψει. Ένα μεγαλύτερο μωρό, μαθαίνει μεν γοργά, αλλά ακόμα δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί. Κι όμως είμαστε εκεί.

Αντιλαμβάνομαι την απογοήτευση που πρέπει να νιώθει η μαμά που καταλαβαίνει λίγο λίγο πως το παιδί της έχει νοητική στέρηση. Όμως νομίζω πως ακόμα και οι μικρές νίκες, ένα νεύμα, μια αγκαλιά, μια λέξη, είναι τόσο σημαντικά που τα ξεχνάς όλα. Είναι σαν ένα μωρό που μεγαλώνει πολύ πολύ αργά. Δεν μπορείς να σταματήσεις να το αγαπάς. Όσο κι εξαντλημένη κι αν είσαι.

Μην παρεξηγηθώ, ακόμα θεωρώ τις μανάδες αυτές ηρωίδες, μικρές ηρώισσες της καθημερινότητας που δίνουν τα πάντα. Όμως τώρα αντιλαμβάνομαι σε ένα μικρό βαθμό την ανταμοιβή τους.

Ποίημα

Η Νάγια, αναγνώστρια του μπλογκ, που την ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου, μου έστειλε αυτό το ποίημα του Ν. Βρεττάκου και με συγκίνησε.

Στη μητέρα μου

Δε θα ανακάλυπτα δίχως εσέ την ψυχή μου
Μεγαλώνει το βλέμμα μου ο θρόμβος
του ιδρώτα σου, γίνεται μάζα νερού
που γκρεμίζεται από έναν ψηλό καταρράκτη.
Γνωρίζω τα δάκρυα, το αίμα σου.
Μια ζωή και δεν έφυγαν ποτές απ' τα χέρια μου.
Πλάθω τον πόνο σου καθώς ο καλός
Σιφναίος τον πηλό του. Δίχως εσένα,
το δικό σου πηλό, εγώ δεν θα είχα
όνομα, όπως ένας κάποιος ψαράς,
ένας κάποιος βοσκός ή σε ένα δάσος
του Ταΰγετου ένας σκίουρος.

Όσα μωρά, τόσες και γνώμες.

Οι αντικρουόμενες απόψεις φίλων, γνωστών και της ....μαμάς μου για το πως μεγαλώνει ένα παιδί έχουν αρχίσει να με μπερδεύουν. Από την αρχή θέλησα να μεγαλώσω το σκιουράκι όπως μπορούσαμε εγώ και το βασιλόπουλό μου, δεν μπλέχτηκαν γιαγιάδες, θείες, γνωστοί. Θηλάσαμε, δεν βάλαμε πιπίλα, δεν αφήσαμε ποτέ σχεδόν το παιδί σε κανέναν. Τη μια και μοναδική φορά που τον αφήσαμε στη μητέρα μου και τις αδελφές της όταν ήταν 40 ημερών για 2 ώρες μου έλειψε φοβερά. Τώρα που λόγω δουλειάς ακούω πολλα και καταλαβαίνω λιγότερα, βλέπω πως τα παιδιά μεγαλώνουν έτσι κι αλλιώς. Τα παιδιά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα μεγαλώσουν, χωρίς να υπάρχει σωστό και λάθος κατ' ανάγκη.

Υπάρχει όμως θέλω. Κι εγώ θέλω να το ζήσω το παιδί μου.  Η μητέρα, ο πατέρας μου, τα πεθερικά και οι θείες μου τα μεγάλωσαν τα παιδιά τους όπως καλύτερα πίστευαν. Έτσι κι εγώ, θα μεγαλώσω το δικό μου όπως καλύτερα πιστεύω. Θα ακούω πολλά και θα εφαρμόζω λιγότερα. Μα θα τον έχω κοντά μου, για να γίνει δικό μου παιδί. Γιατί αν τα παιδιά χρειάζονται μόνο τη γιαγιά τους για να τα μεγαλώσει, τότε καλά θα κάνει να τα γεννήσει η γιαγιά.

Υ.Γ. Δεν ακυρώνω έτσι τον ρόλο όλων των άλλων, μη με παρεξηγήσετε. Απλά ο καθένας έχει το όνομά του. Χρειαζούμενη η γιαγιά για αγκαλιές, παιχνίδια, να το κακομάθει, να το ντατέψει και πάνω από όλα να το αγαπήσει. Το ίδιο κι οι φίλοι.

Agapotokormimou.com

Για πρώτη φορά στη ζωή μου αγαπάω το σώμα μου. Από μικρή είχα ένα ψιλοπροβληματάκι με τα κιλά μου. Την πρώτη δίαιτα οι γονείς μού την έκαναν στα 10, την δεύτερη στα 12, την τρίτη την έκανα εγώ στα 16 μου. Αυτή ήταν η καθοριστική, κατέβηκα από τα 72 στα 60 κιλά κι αργότερα ακόμα πιο κάτω στο Πανεπιστήμιο ως και τα 52. Αλλά ακόμα και τότε λεπτή δεν ένιωθα, ούτε τα είχα καλά με το σώμα μου.

Οι γονείς μου δεν ήξεραν να χειριστούν το παχύσαρκο παιδί τους, οι συμμαθητές μου που έτσι κι αλλιώς με είχαν απομονώσει με κορόιδευαν εν χορώ στους διαδρόμους και δεν είχα την δύναμη να τους αγνοήσω. Στα είκοσι μου τα έφτιαξα με έναν άνθρωπο που είχε και τα δικά του θέματα, δεν μπορούσε ούτε τα άντερα του να αγαπήσει, όχι εμένα, οπότε όσο αδύνατη κι αν ήμουν ένα σχόλιο του καυστικό έφτανε για να πιάσει πάλι η ψυχολογία μου πάτο.

Άρχισα να αποδέχομαι τον εαυτό μου όταν χώρισα και γνώρισα τον άντρα μου στα 25. Το γεγονός πως αυτό που μας ένωσε ήταν έλξη ειλικρινής και από τις δυο πλευρές, με έσωσε. Ο σύντροφός μου είναι ασφαλής στο πετσί του, δεν ντρέπεται να πει πως του αρέσω σα γυναίκα, πως μπορεί να είμαστε κολλητοί, γονείς, φίλοι αλλά πάνω από όλα είμαστε ζευγάρι.

Ακόμα και με όλη αυτή την αποδοχή όμως, το μόνο που κατάφερα είναι να μην ντρέπομαι. Μόνο τώρα μετά τη γέννα νιώθω το κορμί μου οικείο, είμαι περήφανη γι' αυτό. Με λίγα λόγια το αγαπώ το σώμα μου, σέβομαι τους άθλους του, πως κατάφερε να χάσει συνολικά τόσα κιλά μες στα χρόνια, να ανταπεξέλθει παλικαρίσια στις απαιτήσεις ενός τοκετού, να παράγει γαλατάκι για να φάει το μωράκι μου. Το κορμί μου δεν θα το άλλαζα και δε θα το αλλάξω. Κάποτε έλεγα πως μόλις τελειώσω με τα παιδάκια μου θα κάνω λιποαναρρόφηση. Τώρα καμία τέτοια σκέψη δεν με κυνηγά. Εγώ και τα 62 μου κιλά, και το γεμάτο γάλα στήθος μου, και η κοιλίτσα και τα μπουτάκια μου επιτέλους συνάψαμε το σύμφωνο ειρήνης μας. Κι αυτό είναι μια κατάκτηση. Έστω και στην τρυφερή ηλικία των 32.

Φόβοι και φοβίες

Είναι ώρες ώρες που με πιάνει μια ανεξήγητη φοβία πως θα πάθει κάτι το παιδάκι μου και δε μου φεύγει με τίποτα. Δεν είμαι από τη φύση μου ούτε προληπτική ούτε πολύ φοβητσιάρα, για τον εαυτό μου δεν είχα ποτέ αυτή την αίσθηση, πάντα ήξερα πως όλα στο τέλος θα πάνε καλά. Αλλά τώρα καταλαβαίνω περισσότερο τους κινδύνους γύρω μου, σχεδόν τρέμω κάθε φορά που θα μπω στο αμάξι μήπως μου συμβεί τίποτα.

Αυτή η αίσθηση πρέπει να πάψει και για μένα και για το παιδί κυρίως. Δε θέλω να μεγαλώσω σκιουράκι σε γυάλα, θέλω να μεγαλώσω σκιουράκι ελεύθερο που θα τρέχει στο δάσος και θα τρώει βελανίδια. Τα παιδιά στο μυαλό μου δεν είναι παιδιά αν δεν κυλήσουν στις λάσπες, αν δεν φάνε κάτι απαγορευμένο, αν δεν κάνουν αταξίες και παιχνίδια. Από την άλλη που σταματά το παιχνίδι και που αρχίζει ο κίνδυνος είναι μια άλλη ιστορία.

Μεγαλώνω ένα αγοράκι άρα σε λίγο αυτές οι ανησυχίες θα είναι ακόμα μεγαλύτερες. Ποιά τα όρια ανάμεσα στην ελευθερία και την ασυδοσία, την προστασία και τον προστατευτισμό, την αγάπη και την ασφυξία. Και κυρίως ποιά ανάμεσα στο φόβο- που φυλάει τα έρμα- και τη φοβία.

Το χρήμα ή τη δόξα;

Οι γονείς μου μεταξύ σοβαρού και αστείου δήλωσαν πως το σκιουράκι θα γίνει φαρμακοποιός. Κι αυτό με έβαλε σε σκέψεις που πάντα είχα και θα έχω στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Γιατί έγινα εγώ φαρμακοποιός. Η πρώτη προφανής και πολύ ειλικρινής απάντηση είναι γιατί η μητέρα μου είναι φαρμακοποιός και διατηρεί ένα ακμαίο φαρμακείο.

Λοιπόν ήμουν ένα παιδί με την τύχη με το μέρος του. Η πραγματική μου κλίση εμφανίστηκε στα δέκα, όχι στα είκοσι ή στα τριάντα μου. Ήμουν ένα παιδί που διάβαζε πολύ και που έγραφε πολύ. Αυτό αγαπούσα να κάνω, αυτό αγαπώ και τώρα. Οι γονείς μου την αγνόησαν την κλίση μου. Ή μάλλον την εκμεταλλεύτηκαν ως ένα βαθμό. Η αγάπη για το διάβασμα και το γράψιμο, το οποιοδήποτε διάβασμα και το οποιοδήποτε γράψιμο, με έκανε εξαιρετική μαθήτρια. Πέρασα στην φαρμακευτική Αθηνών με την πρώτη και χωρίς πολλά ζόρια.

Κι η πραγματική μου κλίση, θα μου πείτε. Αυτή αγνοήθηκε, πέρασε στο περιθώριο, γελοιοποιήθηκε αρκετές φορές από την μητέρα μου στην εφηβεία μου με μεγαλόφωνες αναγνώσεις κειμένων μου που "έτυχε" να βρει στο δωμάτιο μου σε συγγενείς και φίλους. Τη μητέρα μου τη συγχωρώ, τόσο ήξερε τόσο έκανε. Τον πατέρα μου, από τον οποίο έχω κληρονομήσει εν πολλοίς την κλίση προς τις τέχνες, όχι. Ο πατέρας μου φοβήθηκε, πως δεν θα γίνω φαρμακοποιός ή γιατρός, πως δεν θα έχω να φάω. Ο πατέρας μου ήξερε και δε βοήθησε.

Από την άλλη, αποφάσισα αργά να γίνω φαρμακοποιός, κοντά στα 17 μου, όταν έφτιαχνα μηχανογραφικό. Δεν ήταν μια απόφαση αυθόρμητη, ήταν ζυγιασμένη και σωστή. Αγαπώ τους ανθρώπους, την επαφή μαζί τους, να τους ανακουφίζω τον πόνο, αγαπώ το διάβασμα και ενημερώνομαι πολύ για την επιστήμη μου. Είμαι χαρούμενη και χαμογελαστή. Κάνω για φαρμακοποιός, το έχω μέσα μου. Κι αυτό. Δεν το βαρυγκομάω.

Αλλά δεν είναι η πραγματική μου κλίση. Συνεχίζω παρά την ατελείωτη κούραση να διαβάζω πολύ και να γράφω υποφερτά, να τελειώνω μυθιστορήματα που παραμένουν στο ντουλάπι μου ανέγγιχτα. Το τελευταίο το έχω στο συρτάρι ένα χρόνο και δεν το έχω στείλει πουθενά. Το Πανεπιστήμιο μου έδωσε το χρόνο και το χώρο να το κάνω. Όσο ήμουν φοιτήτρια (προπτυχιακή και μεταπτυχιακή) έμαθα δυο ξένες γλώσσες ακόμα (ευχέρεια κληρονομημένη κι αυτή από το μπαμπά), συμμετείχα σε διάφορες θεατρικές ομάδες, και σε σεμινάρια δημιουργικής γραφής. Αλλά πάνω από όλα έγραφα, έγραφα και διάβαζα διαβολεμένα.

Αν το παιδί μου θελήσει να γίνει φαρμακοποιός δεν θα το αποτρέψω. Αλλά αν οι γονείς προσμένουν να θάψω την πραγματική του κλίση (όποια κι αν είναι αυτή) για τη σιγουριά του επαγγέλματος, είναι βαθιά γελασμένοι.